Geneza

Geneza idei platformy edukacyjnej PlatMat

Matematyka jest podstawą wielu innych dyscyplin – nauki, technologii i nawet nauk społecznych, które odnoszą się do statystyk. Wyłączenie z matematyki jest poważnym brakiem w edukacji i barierą w życiu zawodowym. Komunikowanie się w matematyce jest przede wszystkim wizualne tak jak formuły, diagramy, grafy. Stanowi to przeszkodę I stwarza ograniczenia w uczeniu się matematyki I w posługiwaniu się nią w pracy przez niewidomych I słabowidzących.

Przykład równania ilustrujący ten problem:

geneza

(x równa się ułamek w liczniku minus b dodać odjąć pierwiastek kwadratowy z b do kwadratu minus ac, w mianowniku 2a).

Równanie to jest skomplikowane, dwuwymiarowe, zwięzłe – pominięcie dowolnego w nim elementu zmienia znaczenie równania

Notacje matematyczne są ważne nie tylko jako sposób komunikowania się pomiędzy ludźmi, ale jako pomoc dla własnej pamięci człowieka np. przez zapisywanie wyników obliczeń. Dlatego osoby z dysfunkcją wzroku potrzebują narzędzi, zastępujących pióro i papier, do zapisu i odczytu treści matematycznych.Również nauczyciele i korepetytorzy potrzebują środków bezpośredniej, efektywnej komunikacji z niepełnosprawnymi wzrokowo uczniami w czasie lekcji matematyki lub udzielania korepetycji w domu ucznia lub zdalnie przez Internet. Komunikacja w matematyce zwłaszcza jest utrudniona z osobami niewidomymi, które posługują się wyłącznie lub przede wszystkim brajlem. Ponieważ brajl jest systemem kodowania sekwencyjnym, proces edycji lub modyfikacji formuł jest dłuższy. Problem się nasila wraz z odnotowywanym w Polsce trendem do posyłania dzieci niepełnosprawnych wzrokowo do szkół masowych, a nie do specjalistycznych ośrodków szkolno-wychowawczych, w których nauczyciele nie znają brajla. Przyczynami tego zjawiska jest z jednej strony pragnienie rodziców nierozłączania niepełnosprawnego dziecka od rodziny i rodzeństwa, z drugiej strony poziom rozwoju technologii tele-informatycznych i ich szybka absorpcja przez dzieci i młodzież powodują, że dziecko niewidome lub słabowidzące daje sobie radę w szkole masowej, korzystając z ułatwień w dostępie do informacji stwarzanych przez technologie tele-informatyczne. (ICT). Przykładami takich technologii pomocowych (assistive technologies) są powszechnie używane przez niewidomych czytniki ekranów (screen readers), np. Jaws, NVDA, Windows Eyes, Narrator, które mową syntetyczną odczytują teksty wyświetlane na ekranie. Nie odczytują one jednak formuł, zapisanych albo graficznie albo w notacjach nieznanych czytnikom. Trend niekorzystania z ośrodków specjalistycznych nie jest specyficzny tylko dla Polski. Stwierdzenie, że uczniowie z niepełnosprawnym wzrokiem dają sobie radę w szkołach masowych nie dotyczy przedmiotu matematyki. W sytuacji, gdy przez lata w Polsce nie obowiązywała matura z matematyki, niepełnosprawni wzrokowo abiturienci szkół średnich unikali matematyki na maturze i problem z nauką matematyki w tej grupie społecznej praktycznie nie istniał. Sytuacja ta ma wpływ na zmniejszoną popularność kierunków wyższych studiów matematyczno-fizycznych wśród niewidomych i słabo widzących maturzystów [?], co z kolei ogranicza możliwości zdobycia bardziej intratnych zawodów (np. programisty, analityka danych). Obecnie, gdy matura z matematyki jest obowiązkowa, wzrosło zainteresowanie skutecznymi narzędziami pomocowymi (ang. assistive technologies) w edukacji matematyki uczniów niepełnosprawnych wzrokowo. Zarówno nauczyciele matematyki w szkołach masowych oraz szkołach z oddziałami integracyjnymi jak i uczniowie są zainteresowani efektywną, skuteczną technologią wspomagającą ich w nauczaniu i uczeniu się matematyki. Potwierdziły to badania przeprowadzone przez Instytut Maszyn Matematycznych w Warszawie we współpracy z Fundacją Polskich Niewidomych i Słabowidzących TRAKT w pierwszej połowie 2014. r. na próbce ponad 100 respondentów. Badania dotyczyły poziomu informatyzacji procesu nauczania matematyki w ośrodkach specjalnych , w szkołach z oddziałami integracyjnymi i w szkołach masowych oraz deklarowanych potrzeb w zakresie technologii pomocowych. Badania były prowadzone w ramach projektu badawczego współfinansowanego przez PFRON pn. „W kierunku aktywizacji zawodowej niewidomych: Platforma PlatMat zwiększająca efektywność edukacji włączającej z obszaru matematyki i fizyki”.